จากหัตถกรรมพื้นบ้านสู่งานศิลป์เรือนแสน

จากหัตถกรรมพื้นบ้านสู่งานศิลป์เรือนแสน

หากย้อนไปในประวัติศาสตร์ ชุมชนเกาะเกร็ด เป็นพื้นที่ที่มีกลุ่มชาวมอญอพยพมาพึ่งพระบรมโพธิสมภารพระมหากษัตริย์ไทย ตั้งแต่รัชสมัยสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ซึ่งทรงเลือกพื้นที่เกาะเกร็ดเป็นพื้นที่ให้ชาวมอญอพยพมาตั้งถิ่นอาศัย เกาะเกร็ดจึงได้ชื่อว่า เป็นชุมชนคนมอญแต่โบราณ ที่เต็มไปด้วยวิถีชีวิตแบบชาวบ้าน ริมลำน้ำเจ้าพระยา มีวัฒนธรรมและประเพณีที่งดงาม รวมถึงศิลปหัตถกรรมที่เป็นเอกลักษณ์ ซึ่งอาชีพหลักของชาวมอญเกาะเกร็ดที่โด่งดังไปทั่วโลก คือ การทำ เครื่องปั้นดินเผา

จากศิลปะภูมิปัญญาที่สืบทอดต่อเนื่องเป็นเวลากว่า 200 ปี ของเครื่องปั้นดินเผาชาวมอญ เกาะเกร็ด มีเทคนิคการปั้นและลวดลายที่มีอัตลักษณ์โดดเด่น แม้ปัจจุบันการใช้ประโยชน์จากเครื่องปั้นดินเผาจะลดน้อยลงตามบริบทสังคม แต่ทว่าปัจจุบัน สามารถผสมงานศิลปะไทย ทำให้เครื่องปั้นดินเผากลายเป็น สินค้าที่มีมูลค่า มีความงดงาม เป็นของประดับตกแต่ง ของที่ระลึก หรือของสะสม ดังเช่นการขับเคลื่อน บ้านดินมอญ ของ ทายาทรุ่นที่ 5 ครูจ๊อด พงษ์พันธ์ ไชยนิล ที่สร้างมูลค่าและรักษาศิลปะภูมิปัญญา สู่การสร้างแบรนด์ พันชนิล โดยเปลี่ยนเครื่อง ปั้นดินเผาราคาหลักสิบทะยานสู่งานคราฟท์ไฮเอนท์มูลค่าหลักแสนครูจ๊อด เล่าว่า คุณย่าคือต้นแบบแห่งประสบการณ์ปั้นดิน และเป็นที่มาของการซึมซับงานศิลปะ โดยผูกพันกับงานปั้นมาตั้งแต่เกิด ซึ่งหลังเรียนจบวิทยาลัยช่างศิลป ลาดกระบัง และทำงานประจำหลายปี สุดท้ายก็ตัดสินใจเข้ามาสืบทอดการทำเครื่องปั้นดินเผาต่อจากคุณย่า ซึ่งทำเครื่องปั้นดินเผาเกาะเกร็ดมากว่า 200 ปี ควบคู่ไปกับการทำงานประจำ



จาก บ้านดินมอญ แห่งเกาะเกร็ด สู่ พันชนิล เครื่องปั้นดินเผาไฮเอนท์ระดับโลก ในราคาเรือนแสน
“ในอดีตชิ้นงานของคุณย่าจะเป็นเครื่องปั้นดินเผาที่เป็นเอกลักษณ์ดั้งเดิมของชาวมอญแท้ แต่พอเราได้เข้ามาตรงนี้ก็ได้มีการปรับรูปแบบการผลิตใหม่ เพิ่มลวดลายไทยสีดำบนพื้นทองด้วยสีอะคริลิก ซึ่งจากการปรับรูปแบบการผลิตหรือผลิตภัณฑ์ใหม่ และลวดลายต่างๆ ทำให้มีมูลค่าเพิ่มขึ้น มีราคาขายตั้งแต่ระดับหลักร้อยไปจนถึงหลักแสน หรือมากกว่านั้น โดยสินค้าหลักของพันชนิลมีทั้งผอบ งานเครื่องปั้นดินเผาแบบต่างๆ และสินค้ากลุ่มจิวเวลรี่”

ชิ้นเดียวในโลก จาก Passion สู่ Inspiration
“แรงบันดาลใจในการสร้างสรรค์ เกิดจากความรู้สึกแท้จริงในห่วงขณะเวลานั้น งานคราฟท์เป็นสิ่งที่ต้องอาศัยความประณีตและพิถีพิถันในการสร้างสรรค์ เพื่อให้ผลงานที่ออกมาแต่ละชิ้นงดงามและทรงคุณค่า ชิ้นงานทุกชิ้นจะมีเรื่องราวที่ถูกถ่ายทอดออกมาแตกต่างกัน เป็นสิ่งหนึ่งที่สามารถบันทึกประวัติศาสตร์และสามารถเล่าเรื่องราวได้อย่างเป็นรูปธรรม Inspiration ของผมมันจะเป็นแบบ ณ ตอนนั้น ณ เวลาตอนนั้นเลย เราไม่มีสเก๊ตช์ เราไม่เคยสเก๊ตช์งานแต่ละชิ้นเลย เราจะนึก ณ ตอนนั้น โดยอาศัยอารมณ์ตอนนั้น ซึ่งจะออกมาเป็นรูปแบบที่ไม่ซ้ำกัน ชิ้นงานของผมทุกชิ้นจึงเป็นชิ้นงานมาสเตอร์พีช มีความยูนีค และมีเพียงชิ้นเดียวในโลก”

มูลค่าอยู่ที่ใจ ไม่ใช่ราคา
“ชิ้นงานผมลงลายทองหรือไม่ลงลายทองก็ไม่มีเหตุผลต่อราคา เพราะผมคิดว่ามูลค่ามันอยู่ที่ความชอบของคน คือความแตกต่างของชิ้นงาน มูลค่าสำหรับผมทุกวันนี้ผมว่าไม่เกี่ยวกับการตั้งราคา ราคาของเป็นแค่ส่วนหนึ่ง หลายครั้งที่มูลค่าไม่ได้ขึ้นอยู่ที่สิ่งของ มันอยู่ที่ตัวเรา บางทีเขาซื้อเขาไม่ได้ซื้อหม้อ ซื้อผอบ เขาซื้อเรา เขาซื้อสิ่งที่เราทำ เขาเชื่อใจ ไม่มีข้อกังขา”



สร้างแบรนด์ดิ้ง ต่อยอดเอกลักษณ์ความเป็น พันชนิล
“จากวันที่ผมเปลี่ยนงานรูปแบบเดิมของคุณย่า พัฒนาลายให้ละเอียดขึ้น ลงลายทอง จากการที่เริ่มขายได้เรื่อยๆ หน้าบ้านเสาร์อาทิตย์ ไปจนถึงวางฝากขายในช้อปโรงแรม ณ วันนั้นก็ทำไปโดยที่เรายังไม่ได้เกิดความรักว่ามันจะต้องอนุรักษ์จะต้องพัฒนาต่อยอด ตอนนั้นยังไม่ได้เข้าใจ เพียงแต่เราคิดว่ามันคือการเลี้ยงชีพ ทำไปแล้วขายได้เราก็เอาเงินมาใช้เพิ่มเติมจากเงินเดือนที่เรามี จนวันหนึ่งพอทำมาเรื่อยๆ มันเกิดความรักความหวงแหนในคุณค่างานที่เราทำมากขึ้นเรื่อยๆ จนถึงจุดที่เราพยายามหาจุดเด่นที่แตกต่างจากความเป็นเกาะเกร็ดดั้งเดิม พอวันหนึ่งที่เราทำคนเดียวแล้วป่วยไม่มีใครทำต่อ นั่นเลยเป็นจุดเปลี่ยนทำให้ทุกวันนี้ผมตั้งแบรนด์ตัวเองขึ้นมา เพื่อจะไม่ให้งานปั้นมันตายไปกับเรา”

เป้าหมายของ พันชนิล คือการสืบทอดมรดกทางวัฒนธรรมไปตราบนานแสนนาน
“ผมนำพันชนิลเข้าประกวดแบรนด์ดิ้งต่างๆ เพื่อให้คนเห็นเรามากขึ้น จนผมเองก็เข้าใจมากขึ้นว่าแบรนด์ดิ้งไม่ใช่แค่สินค้า แต่มันคือความภูมิใจของลูกค้าที่เขาต้องการจะซื้องานของเรา มันกลายเป็นมรดกที่เราเขียนคัมภีร์ความเป็นพันชนิลขึ้นมา สิ่งที่คุณจะเป็นพันชนิลได้ สิ่งที่คุณต้องมีในรายละเอียดงานเป็นข้อๆ พันชนิลก็จะยังอยู่ต่อ ตอนแรกความคิดเราไม่ใช่แบบนี้ ในสมัยก่อนใครก็อปปี้งานเรา เราก็มีความรู้สึกว่าเราโกรธ แต่พอเวลาผ่านไปมันก็เริ่มตกตะกอนในความคิดมากขึ้น เพราะไม่อยากให้หายไป เราเลยเปิดใจให้คนอื่นเข้ามา เพราะไม่จำเป็นว่าจะต้องเป็นลูกเราคนเดียวที่จะมารับมรดกตรงนี้ จะเป็นลูกศิษย์หรือคนที่สนใจก็ได้ เพียงแต่เราขอให้เขาให้เกียรติเรานั่นคือจุดมุ่งหมาย”

จากภูมิปัญญาดั้งเดิม ต่อยอดสู่ผลิตภัณฑ์ที่มีคุณค่า สร้างเอกลักษณ์ ด้วยศิลปะความเป็นไทยที่งดงาม เพราะถือเป็นสิ่งที่สามารถสร้างมูลค่าและบ่งบอกถึงความเป็นอัตลักษณ์ ซึ่งนอกจากจะสร้างมูลค่าทางการเงินแล้ว ศิลปะและวัฒนธรรมงานฝีมือยังมีคุณค่าทางจิตใจ เป็นงานหัตถกรรมอันทรงคุณค่าที่ควรรักษาไว้เป็นมรดกทางภูมิปัญญาสืบไป

Panchanil
Tel : 063 527 4175
Facebook : panchanilpottery